Onderzoek bij Mobiel 21 voor meer inzicht en impact
Meten is weten. Ook als het over mobiliteit gaat. Twee collega’s geven hier hun kijk op de unieke onderzoeksaanpak van Mobiel 21. Ze vertellen met wie ze samenwerken, waarom burgerwetenschap zo belangrijk is en welke voorbeelden ze graag delen met de buitenwereld. Wil jij onderzoek doen naar mobiliteitsthema’s? Dan staan we ook voor jou klaar.
Voor wie voert Mobiel 21 eigenlijk onderzoek uit?
Elke Franchois, Projectleider bij Mobiel 21: Samen met universiteiten en kennisinstellingen doen we al jaren onderzoek naar uiteenlopende thema’s. Van fietsgedrag tot mobiliteitsarmoede. Soms komen die onderzoeken voort uit een concrete vraag van een gemeente, provincie of Vlaamse administratie. Soms zijn ze onderdeel van een Europees project.
Eva De Vrij, Projectleider bij Mobiel 21: En soms zetten we zelf een onderzoek op de agenda, omdat we zien dat er iets leeft in de samenleving of herhaaldelijk dezelfde bezorgdheid horen bij burgers, beleidsmakers, bedrijven of partners. Dan stellen we ons de vraag: Kunnen we dit onderzoeken en objectiveren? Kunnen we een antwoord vinden?
Hoe ziet de samenwerking met universiteiten en kennisinstellingen eruit?
Elke: In onderzoeksprojecten vullen we universiteiten en kennisinstellingen aan. Terwijl onze academische partners focussen op hun kernexpertise, met name de wetenschappelijke theorie, methodiek en analyses, koppelen wij het onderzoek aan de leefwereld van burgers en beleidsmakers. Zo zorgen we ervoor dat wetenschappelijke output ook echt leidt tot maatschappelijke meerwaarde.
Eva: Anders gezegd: We betrekken burgers actief bij ons onderzoek, vertalen onderzoeksresultaten naar mensentaal en voorzien heldere communicatie richting het brede publiek. We focussen ook op beleidsprocessen en de praktische toepassing van onderzoeksresultaten door overheden en organisaties. Die rolverdeling, en de wisselwerking tussen Mobiel 21 en academische partners, maakt ons onderzoek nog relevanter voor beleid en samenleving.
Welke vormen neemt jullie onderzoek aan?
Elke: We kiezen voor een duidelijke focus. Zo zetten we in op onderzoeksprojecten waarin wetenschapscommunicatie, citizen science en kwalitatieve methoden een belangrjke rol spelen. Denk bij dat laatste aan interviews, focusgroepen of enquêtes.
Wetenschapscommunicatie
We vertalen onderzoeksresultaten naar heldere en toegankelijke communicatie. We maken complexe onderzoeksresultaten begrijpelijk en bespreekbaar voor burgers en beleidsmakers. Datavisualisatie speelt hierin een centrale rol: data worden niet louter gepresenteerd, maar actief ingezet om inzicht te creëren, gesprekken te faciliteren en beleidskeuzes te onderbouwen.
Citizen science
Via trajecten en tools zoals PING, Telraam en School op de Teller betrekken we burgers als medeonderzoekers. Zij verzamelen data, interpreteren resultaten en herkennen zich in de uitkomsten. Handig voor onderzoeksinstellingen, want burgerwetenschap leidt tot rijkere datasets en geeft onderzoeksresultaten meer maatschappelijk draagvlak en legitimiteit.
Kwalitatief onderzoek
Met kwalitatieve onderzoeksmethoden zoals interviews, focusgroepen en enquêtes brengen we ervaringen, percepties en drempels in beeld. Zo geven we diepgang aan cijfers. We omarmen daarbij ook innovatieve methoden, zoals customer journey mapping. Voor complexere statistische of modelmatige analyses werken we samen met gespecialiseerde academische partners.
Eva: We passen onze onderzoeksmethoden telkens aan de doelgroep en context aan. In Gent analyseerden we het vervoer op maat via kwalitatieve methoden én gebruikersdata. Voor ons onderzoek naar het onveiligheidsgevoel van fietsende mama’s in Leuven gebruikten we customer journey mapping, een methode die oorspronkelijk uit marketing- en productontwikkelingsonderzoek komt, om te begrijpen hoe moeders hun dagelijkse fietsroutes ervaren. In het project VeloCircular werkten we dan weer samen met KU Leuven aan een complex keuze-experiment over circulaire fietsonderdelen.
Ik hoor “citizen science”. Sturen jullie burgers dan zelf op onderzoek uit?
Elke: Ja! Voor ons is de burger niet zomaar een studieobject, maar een expert. Met behulp van citizen science-tools laten we mensen, van volwassenen tot kleine kinderen, zelf data verzamelen over hun leefomgeving. Maar daar stopt het niet: we zorgen ervoor dat ze ook meedenken, analyseren, en aanbevelingen formuleren. Zo ontstaan inzichten die niet alleen wetenschappelijk onderbouwd zijn, maar ook begrepen en gedragen worden door de gemeenschap.
Wat maakt jullie aanpak uniek?
Elke: Onze aanpak is laagdrempelig. We schrikken er niet voor terug om op een speelplein, bij een buurtwerking of in een dienstencentrum te gaan praten met mensen die zelden in klassieke onderzoeken opduiken, bijvoorbeeld over hun gebruik van deelmobiliteit. Juist omdat we geen universiteit of studiebureau zijn, zetten mensen sneller de deur voor ons open.
Eva: Daarnaast zijn we goed in het maken van vertaalslagen: van academische modellen naar heldere beleidsaanbevelingen, en van ruwe data naar bevattelijke inzichten. Zo zorgden we ervoor dat een complex model over jobbereikbaarheid, ontwikkeld door Universiteit Antwerpen, ook begrijpelijk werd voor lokale besturen die ermee aan de slag moeten.
Wat gebeurt er na het onderzoek?
Elke: Onderzoek is geen eind-, maar een vertrekpunt. We leveren heldere rapporten op, en vertalen die ook naar concrete aanbevelingen en, waar mogelijk, actie. Zo kwam uit het onderzoek naar fietsende mama’s de actie “VIP’s op de fiets” voort, waarmee we het belang van veilige fietsroutes voor jonge gezinnen onder de aandacht brachten.
Eva: Ook beleidsmakers en lokale besturen gaan natuurlijk met onze onderzoeksresultaten en -inzichten aan de slag, bijvoorbeeld om hun mobiliteitsbeleid bij te sturen of om schoolomgevingen veiliger te maken.
Ook onderzoek nodig? We voeren het samen uit.
Mobiel 21 is een sterke partner voor iedereen die een mobiliteitsvraag wil uitdiepen en daarbij verder wil gaan dan loutere gegevensverzameling. Mobiel 21 gelooft in gelijkwaardige en duurzame samenwerkingen met universiteiten en onderzoeksinstellingen. Door onderzoek te verbinden met praktijk, participatie en beleid dragen we bij aan onderzoek dat niet alleen kennis oplevert, maar ook inzicht, impact en echte verandering.
Vragen over onze onderzoeksaanpak of -resultaten? Zin om samen te werken rond een uitdaging of onderzoeksvraag?
Gerelateerde inzichten
FietsFAN onderzoekt rol van fiets als hefboom naar werk
FietsFAN brengt in kaart hoe de fiets werkzoekenden in Noord-Limburg kan helpen om makkelijker werk te vinden. Het project combineert onderzoek, pilots en samenwerking met lokale partners om duurzame arbeidskansen te creëren.
2025 in cijfers
Alle belangrijke impactcijfers van een heel jaar in een handige infographic vol hyperlinks. Klikken maar!
Gezonde & kindvriendelijke schoolomgevingen
We bouwen mee aan veilige en avontuurlijke publieke ruimte waarin kinderen en jongeren zich zelfstandig kunnen, willen én mogen verplaatsen. Naar school, vrienden, de sportclub, het park ... Naar overal! Autonome mobiliteit moet de norm zijn.