Alle fietsers groen licht geven: zo doe je dat
Op wereldfietsdag trapten we samen met de Fietsersbond en G-sport Vlaanderen de campagne 'Groen licht voor álle fietsers' op gang. Want fietsen is niet voor iedereen vanzelfsprekend en al zeker niet voor mensen met een beperking. Lees onze tips hoe je als lokaal bestuur meer plaats kunt maken voor speciale fietsers, en zet mee het licht op groen!
Waarom staat het licht nog niet op groen?
Ondanks het groeiende aanbod van speciale of aangepaste fietsen zien we ze nog niet genoeg in het straatbeeld. Vier drempels komen steeds terug:
- Onbekend: veel inwoners en zorgverleners weten niet dat er aangepaste fietse bestaan of ze weten niet waar ze terecht kunnen om er een te huren, lenen of testen.
- Hoge kostprijs: de aankoopprijs schrikt af, terwijl een eigen fiets bezitten helemaal geen must is om van fietsplezier te genieten.
- Gebrek aan (lokaal) aanbod: er zijn te weinig deelpunten in de buurt en dat terwijl ontlenen een goedkopere/laagdrempelige manier biedt om te testen of te gaan fietsen.
- Te weinig toegankelijke routes: wie een speciale fiets heeft, weet niet altijd waar het veilig en aangenaam rijden is.
Die uitdagingen zijn niet onoverkomelijk. Partners als het VAPH, het Fietsadviescentrum Pellenberg, de Fietsersbond en G-sport Vlaanderen helpen je op weg. Ook lokale besturen hebben een onmisbare rol, dichtbij de burger, dichtbij de zorgvoorzieningen, dichtbij lokaal fietsbeleid om mee het verschil te maken.
Stap 1: Maak fietsenthousiasme zichtbaar
Is er in jouw gemeente al een fietsambassadeur, een lokale fietsclub of een fietsinitiatief? Maak dat bekend en doe het ook voor mensen met een beperkte mobiliteit. Communiceer breed: op de website, in het infoblad, via sociale media en op evenementen. Toon fietsen en fietsers in alle diversiteit op het fietspad. Een inclusieve boodschap kost niets extra, maar bereikt mensen die zich anders nooit aangesproken voelen.
Stap 2: Breng de situatie in kaart (mapping)
Voordat je actie onderneemt, is het essentieel om te weten wat er al is. Stel deze drie vragen:
- Zijn er al aangepaste fietsen in mijn gemeente? Check de kaart op www.gfietst.be en filter op jouw gemeente.
- Om welke types fietsen gaat het, waar staan ze, en hoe vaak worden ze gebruikt?
- Als er nog geen speciale fietsen rondrijden, weet ik dan hoe dat komt?
Bevraag ook zeker relevante, lokale partners en raadpleeg de sociale kaart van je gemeente:
- Woonzorgcentra (WZC)
- Lokale dienstencentra (LDC)
- Zorginstellingen en leefgroepen
- Lokale vrijwilligersinitiatieven en seniorenverenigingen
- Lokale fietswinkels
- Scholen buitengewoon onderwijs
- Toeristische fietsverhuurpunten
Tip: gebruik hiervoor een digitaal formulier, dat is gemakkelijk deelbaar en analyseerbaar. Inspiratie haal je uit het onderzoek van Mobiel 21. (link)
Enkele mooie voorbeelden:
- De Sociale fietskaart van Avansa Antwerpen
- Toegankelijke natuurbeleving in de Vlaamse Ardennen
- De gids Fietsen voor minder mobielen van Pelt
- het deelplatform voor speciale fietsen in Brugge
Optie 1: Er zijn al aangepaste fietsen in mijn gemeente
Worden de fietsen regelmatig gebruikt?
Ja, ze worden goed gebruikt:
- Zet die fietsen in de kijker via het infoblad, website, sociale media, lokale evenementen ...
- Vraag wat je als lokaal bestuur nog extra kan doen om het gebruik van de speciale fietsen te stimuleren.
- Bekijk hoe het initiatief een officieel deelpunt op gfietst.be kan worden.
Heeft jouw gemeente ook een Gfietst-deelpunt? Fantastisch! Zet het maximaal in de kijker: vermeld het op de gemeentelijke website, in het infoblad en bij relevante evenementen.
Tip: Contacteer gfietst.be voor gratis tips en ondersteuning bij het aanmelden als deelpunt.
Worden ze weinig of niet gebruikt? Zoek de oorzaak.
Vier veelvoorkomende redenen en wat u als lokaal bestuur kunt doen:
Reden 1: gebrek aan trapkracht (begeleiders)
- Doe een oproep naar vrijwilligers in de gemeente.
- Organiseer een opleidingsmoment samen met gfietst.be en Mobiel 21.[JD2]
Reden 2: administratieve drempels (verzekering, reservatie)
- Zorg ervoor dat zowel vrijwilligers, fiets en passagier[JD3] s verzekerd zijn.
- Bekijk hoe reservatie en verzekering intern geregeld kan worden in de gemeente zoals integratie in Mobitwin, bestaande agendatools, gemeentelijke tussenkomst in de verzekeringskost.
Reden 3: geen (weet van) toegankelijke routes
- Raadpleeg f websites van onze provincies of Routeyou om de bestaande routes te kennen én bekend te maken
- Breng samen met politie en/of lokale fietersbond en/of fietsersclub toegankelijke routes in kaart.
- Maak routes digitaal beschikbaar (bijv. op de gemeentelijke website of fietsknooppuntenapp).
Reden 4: gebrek aan passagiers
- Ondersteun het initiatief met gerichte communicatie naar doelgroepen.
- Schakel lokale welzijnsactoren in om het aanbod kenbaar te maken bij potentiële gebruikers.
- Maak je zichtbaar op lokale evenementen en in het straatbeeld
[JD1]Neem een kijkje op de kaart van Gfietst.be en filter op jouw stad of gemeente.
[JD2]Opleiding piloten M21?
[JD3]Ter info: we bekijken nog steeds de opties qua verzekering, maar kunnen dit nu nog niet invoeren helaas.
Zet het licht op groen in jouw gemeente
Elke gemeente start vanuit een andere situatie. Soms zijn er al initiatieven rond aangepaste fietsen, soms is alles nog blanco. Dit stappenplan begeleidt je van start tot ergens onderweg.
Gerelateerde inzichten
Rome toont de weg naar inclusieve deelmobiliteit
Hoe kan deelmobiliteit bijdragen tot een veerkrachtigere en meer op mensen gerichte mobiliteit? Op die vraag zochten professionals en politici uit meer dan 12 EU-landen naar antwoorden op de CIVINET 2-daagse in Rome. Wij zetten de belangrijkste bevindingen op een rijtje.
Met de trein op vakantie: zo doe je dat makkelijk en goedkoop
Onze nieuwe collega Bram is een fervente treinreiziger. Hij spoorde zelf al van Rome tot Abisko. Hij deelt zijn beste tips en favoriete tools, zodat ook jij makkelijk en goedkoop kunt treinen door heel Europa. Lees snel zijn gouden reistips!
Samen tegen mobiliteitsarmoede
Je kunnen verplaatsen is een basisrecht. Daarom maken we komaf met mobiliteitsarmoede. We geven fietsles aan volwassenen, kinderen en studenten. Én we doen onafhankelijk onderzoek.